Op zoek naar parasieten
Vrijwilligers Sjouke en Charis poeren in poep om egels te helpen
Met een cocktailprikkertje in egelpoep prikken? Daar draaien vrijwilligers Sjouke Havinga en Charis Docter hun handen niet voor om. Sterker nog; ze vinden het hartstikke interessant. Samen speuren ze namelijk naar parasieten in de ontlasting van egels; onder de microscoop. “Je duikt in een andere wereld.”
Iedere maandag zijn Sjouke en Charis in de weer met luchtdichte potjes, objectglaasjes en zoutoplossing. Ze trekken hun blauwe handschoenen aan en halen met een cocktailprikkertje een minieme hoeveelheid egelpoep uit een potje. Ze voegen zoutoplossing toe, bedekken het preparaat met een flinterdun afdekglaasje en plaatsen het geheel onder een microscoop. Dan is het turen en zoeken naar minuscule organismen die flink wat schade kunnen aanrichten in het lichaam van een egel.
Vorm van rugbybal
Sjouke: “We zoeken naar Capillaria-eitjes (eitjes van de haarworm). Die hebben de vorm van een rugbybal. En naar longworm.” Charis vult aan: “Vooral die longwormen zijn moeilijk te vinden, omdat ze doorzichtig zijn. Voordeel is wel dat ze bewegen.” De parasieten zijn erg schadelijk voor de longen en de lever van egels. De stekelige insecteneters raken vaak besmet door het eten van wormen en slakken. Symptomen: een rochelende ademhaling, hoesten, benauwdheid en ze verliezen gewicht.
Iedere nieuwe egel
Het viel Sjouke al snel op dat er wel veel egels binnen kwamen met de Capillariaparasiet. “Ik heb voorgesteld dat we iedere nieuwe egel controleren op parasieten. Zodat we zo snel mogelijk kunnen starten met een behandeling.” Zijn voorstel werd doorgevoerd. Ook bedacht hij kaartjes voor op de verblijven om te monitoren wanneer een egel binnen komt en wanneer zijn ontlasting getest moet worden. Sjouke verzamelt alle informatie in een bestand, zodat er een goed overzicht is van welke egel wanneer en waarmee wordt behandeld.
Parasieten spotten
Als Sjouke en Charis een parasiet spotten in de ontlasting, krijgt de betreffende egel een behandeling met medicatie. Een week na de startdatum onderzoeken de twee dan opnieuw de uitwerpselen. Ze kijken ook hoe het met egels gaat die met schurft zijn binnengekomen. Sjouke: “De schurftmijt is ook een parasiet. Daar hebben we geen microscoop voor nodig, want je ziet wel aan de huid van de egel of hij er nog last van heeft.”
Het werk geeft beide vrijwilligers veel voldoening. Sjouke: “Het is fijn als zieke dieren na behandeling weer genezen, zich weer beter voelen.” Charis haalt ook veel voldoening uit het onderzoek: “Je duikt in een andere wereld. Eentje die met het blote oog niet zichtbaar is.”
Sjouke en Charis
Sjouke is inmiddels vier jaar vrijwilliger bij de Fûgelhelling. “Voordat ik hier begon, was ik vrijwilliger bij Natuurmonumenten. Daar maaide ik gras of zaagde ik bomen. Ik wilde wat anders en reageerde op een oproep voor voederouders voor jonge vogels.” Van ‘grof’ werk naar motorisch heel verfijnd werk was geen grote omslag voor hem. “Ik houd van de natuur en dit leek me ook leuk.” Toen de drukste tijd met jonge vogels voorbij was, besloot Sjouke bij de Fûgelhelling te blijven als vrijwilliger. Hij is vaak te vinden bij de egels. “Ik ben geïnteresseerd in wetenschap, of het nu met een microscoop is of een telescoop… Toen ik hoorde dat een medewerker ontlasting onderzocht op parasieten, heb ik gevraagd of ze mij dat ook wilde leren.” Sinds een jaar doet hij naast de dierverzorgingstaken, twee tot drie dagen per week onderzoek. Op woensdag met vrijwilliger Fleur en op maandag met vrijwilliger Charis.
Charis: “Ik wilde graag met wilde dieren werken en begon als vrijwilliger bij de egels. Daar werkte ik vaak samen met Sjouke, heel leuk. Toen hij vertelde dat hij ook onderzoek deed naar parasieten, wilde ik daar graag meer van weten. Ik heb een deel van de opleiding Chemisch-Fysisch Analist gedaan, om als laboratoriummedewerker aan de slag te kunnen. Ik weet hoe ik preparaten moet maken en vind dit heel interessant.”